Hệ sinh thái khởi nghiệp – Chuỗi giá trị trong cách mạng IOT phần 2

Blog

Khái niệm “hệ sinh thái khởi nghiệp” đề cập đến mối tương tác diễn ra giữa một loạt các bên liên quan là tổ chức và cá nhân nhằm thúc đẩy sự hình thành các doanh nghiệp khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và tăng trưởng doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME). Khái niệm này sẽ rộng hơn so với phần 1 Chuỗi giá trị trong cách mạng IOT phần 1, chỉ tập trung vào các tiềm năng tôi cho là lợi thế cho sự phát triển của hệ thống trong tương lai. Hệ sinh thái khởi nghiệp tập trung vào vấn đề liên quan đến hình thành cụm doanh nghiệp và công nghiệp. 

Các thành tố trong hệ sinh thái bao gồm:

Chính sách, tài chính, văn hoá, thị trường, nhân lực và các hỗ trợ giúp những yếu tố kể trên ngày càng liên kết khăng khít, tương tác để thúc đẩy tinh thần kinh doanh, đổi mới sáng tạo và sự thịnh vượng của nền kinh tế. 

Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo quốc gia đã hình thành và bao gồm đầy đủ các thành phần quan trọng: các cá nhân, tổ chức khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, nhà đầu tư thiên thần, quỹ đầu tư mạo hiểm, tổ chức hỗ trợ kinh doanh, vườn ươm, công viên nghiên cứu, trường đại học, mạng lưới các huấn luyện viên/tư vấn, các cơ sở hỗ trợ nghiên cứu khởi nghiệp tại các trường đại học, viện nghiên cứu… chính vì những mối quan hệ mật thiết này, các hệ sinh thái khởi nghiệp thường được xây dựng từ các ngành công nghiệp hiện có.

1. Các đặc điểm của hệ sinh thái khởi nghiệp 

Hệ sinh thái khởi nghiệp thường hình thành ở những nơi có các tài sản mang đặc tính địa phương. Ví dụ, sự xuất hiện của Oxford như một hệ sinh thái khởi nghiệp chắc chắn có liên quan đến vị trí chiến lược của nó với London và sân bay Heathrow, sức hấp dẫn của nó là một nơi để sinh sống, trường đại học và thương hiệu toàn cầu liên quan, cùng một cụm gồm các phòng thí nghiệm của chính phủ Vương quốc Anh (Lawton với Smith, 2013). 

Các hệ sinh thái khởi nghiệp có đặc trưng là những nơi đáng sống hoặc nhờ vào sức hấp dẫn về văn hóa hay các thuộc tính tự nhiên của chúng tạo ra các cơ hội cho nhiều hoạt động kinh doanh. Florida (2002) đã nhấn mạnh đến tầm quan trọng của những cân nhắc như vậy đối với tầng lớp sáng tạo. Chúng thường có xu hướng thiên về các lĩnh vực có cường độ tri thức chuyên sâu, sử dụng những số lượng lớn nhân công tốt nghiệp đại học. 

Một số nghiên cứu đã xác định

Các cá nhân mà họ gọi là “nhà giao dịch” (dealmaker) là những người đóng vai trò trung tâm trong quá trình chia sẻ thông tin. Họ được xác định là những người có kinh nghiệm và nhiều mối quan hệ, họ có các kỹ năng, tri thức và có thể kết nối con người với nguồn lực để hỗ trợ cho các doanh nghiệp non trẻ. Bằng cách chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn, thông tin và các nguồn lực, cung cấp các mối quan hệ với các cá nhân và các tổ chức thích hợp (ví dụ như khách hàng, nhà cung cấp dịch vụ, nhân tài) họ có thể giúp các công ty hiện thực hóa được tiềm năng tăng trưởng của mình.

Các khía cạnh văn hóa khác cũng là những đặc điểm quan trọng của các hệ sinh thái. Feld đã nhận dạng một số khía cạnh của nền văn hóa Boulder có ý nghĩa quan trọng đối với sự thành công của nó. Ở đây có một triết lý của tính bao hàm quan điểm “cho trước khi nhận” (give-before-you-get) đã ăn sâu vào trong cộng đồng khởi nghiệp, nền văn hóa chia sẻ rộng rãi kinh nghiệm kiến thức và chuyên môn.

Trong các cộng đồng khởi nghiệp sôi động

Có nhiều người đang thử nghiệm những ý tưởng mới và tự nguyện thất bại nhanh bởi các sáng kiến thu hút được ít sự quan tâm hoặc không tạo ra ảnh hưởng. Cộng đồng cũng cần phải có các ranh giới xốp – nó chấp nhận mọi người di chuyển từ một công ty này đến công ty khác – “khi ai đó rời bỏ một công ty này đến một công ty khác, họ không bị xa lánh” (Feld, 2012).

Sự sẵn có nguồn lực tài chính là một đặc điểm quan trọng khác của hệ sinh thái khởi nghiệp. Điều đặc biệt quan trọng là số lượng giới hạn các nhà đầu tư khởi sự và vốn mồi để cung cấp tài chính và sự hỗ trợ. Các nhà đầu tư thiên thần, kể cả đầu tư tiền mặt, các nhà khởi nghiệp hiện thời và các nhà quản lý cấp cao đều đóng một vai trò quan trọng. Quỹ vốn mồi và các tổ chức thúc đẩy kinh doanh (business accelerators) cũng rất có tác dụng. Sự hiện diện của các quỹ đầu tư mạo hiểm được cho là không cần thiết, bởi vì nó có thể được “nhập khẩu”, ví dụ như trường hợp Ottawa đã được minh chứng.

2. Các yếu tố thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp 

Mảnh đất màu mỡ thường được biết tới là những nơi có cơ sở tri thức vững vàng, được đánh giá cao. Đây được cho là một thanh nam châm thu hút nhân tài, nguồn nhân lực có kỹ năng cao, như các học giả nổi tiếng, các sinh viên năng khiếu, các nhà khoa học, các kỹ sư và các nhà khởi sự kinh doanh. 

Trong mảnh đất màu mỡ luôn cần vườn ươm để thúc đẩy các nhà khởi nghiệp tương lai. Đây là nơi mà các doanh nhân có được các kỹ năng kỹ thuật và kiến thức về sản phẩm và thị trường, và có cơ hội phát triển sự hiểu biết về cơ cấu tổ chức, các chiến lược và hệ thống thích hợp. Đó cũng là nơi mà trong quá trình kinh nghiệm làm việc của mình, họ sẽ nhận ra các cơ hội thị trường và tìm cách khai thác chúng.

Một khi quá trình khởi nguồn tập hợp được xung lượng

Nó hình thành một quá trình tuần hoàn thuận lợi, tự củng cố, dẫn đến việc hình thành một hệ sinh thái nuôi dưỡng và hỗ trợ cho nhiều hoạt động khởi nghiệp hơn nữa. Một trong những kết quả đó là việc sáng lập một công ty ở giai đoạn đầu của sự phát triển cụm là rất khác so với việc thành lập công ty khi các cụm đã vững vàng (Bresnahan et al, 2001). Trước tiên, các doanh nghiệp thành công tạo ra những mẫu hình tiêu biểu và hình thành tính chính thống cho hoạt động khởi nghiệp tiếp theo. 

Các công ty khởi nguồn cũng có tác dụng lan truyền kinh nghiệm chuyên môn và năng lực trình độ cao trong khu vực, khi các cá nhân mang theo các bí quyết kỹ thuật và quản lý, và chuyên môn của mình chuyển đến các tổ chức mới trong vai trò là người sáng lập hay các nhân viên chủ chốt, nắm lấy các ý tưởng họ có được trong các tổ chức địa phương khác và hình thành nên một quá trình học hỏi tập thể trong khu vực (Keeble và Wilkinson, 1999).

Một tác dụng nữa của các công ty khởi nguồn đó là họ tạo ra khối lượng tới hạn quan trọng kích thích sự nổi lên của một mạng lưới hỗ trợ khởi nghiệp để duy trì và nuôi dưỡng sự hình thành và phát triển các doanh nghiệp khởi nghiệp.

Ở đây có ba loại dịch vụ

  • Dịch vụ doanh nghiệp chuyên gia: đó là các công ty luật có chuyên môn sâu 14 trong việc chuyển giao tài sản trí tuệ, các công ty tiếp thị, các công ty săn tìm nhân lực quản lý (executive search firms), thực hành kế toán phù hợp với nhu cầu riêng của các doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ, các công ty tiếp thị công nghệ và truyền thông, tư vấn quản lý, tư vấn đánh giá công nghệ, thông tin công nghệ. 
  • Dịch vụ kỹ thuật: cơ khí chính xác, tạo mẫu, đúc chính xác, thử nghiệm, v.v… 
  • Các nhà cung cấp tài chính: công ty đầu tư mạo hiểm, ngân hàng đầu tư chuyên môn hóa về IPO. Các dịch vụ hỗ trợ trên tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình khởi nghiệp và tăng trưởng bằng cách cho phép các doanh nghiệp mới tập trung vào lĩnh vực chuyên môn của mình, trong khi đi mua các dịch vụ và hỗ trợ chuyên môn (Saxenian, 1994).

3. Các thành phần của hệ sinh thái khởi nghiệp 

Theo Isenberg (2010) và Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF 2013) một hệ sinh thái khởi nghiệp bao gồm chín thành phần như được minh họa ở Hình 2. Các thành phần này liên quan đến các thiết lập chính sách của chính phủ về các khía cạnh vĩ mô và vi mô của nền kinh tế, và còn có các khuôn khổ quy định và luật pháp điều hành, cùng với các thành phần cơ sở hạ tầng (như điện, nước, khí đốt, đường bộ, đường sắt, vận tải hàng không, viễn thông, băng thông rộng).

Lĩnh vực tài chính cũng rất quan trọng

Bao gồm các nguồn vay chính thức và không chính thức và vốn cổ phần đối với các doanh nghiệp mới và đang tăng trưởng. Văn hóa đóng vai trò quan trọng, về khía cạnh chấp nhận rủi ro và khoan dung của xã hội đối với thất bại, tuy nhiên ở đây có những mẫu hình tiêu biểu về khởi nghiệp thành công và mong muốn áp dụng những ý tưởng mới và đổi mới sáng tạo. 

Điều không kém phần quan trọng đó là tính khả dụng của các dịch vụ tư vấn, cố vấn và hỗ trợ kinh doanh, sự tham gia của các trường đại học trong hệ thống và sự cung cấp giáo dục và đào tạo cho các nhà khởi nghiệp và nhân viên. Giáo dục và đào tạo cũng cần thiết để tạo ra nguồn nhân lực và nhân công kỹ thuật lành nghề mà các doanh nghiệp khởi nghiệp yêu cầu, bao gồm cả khả năng tiếp cận nguồn nhân công nhập cư. Cuối cùng, cần có khả năng xâm nhập vào các thị trường lớn trong nước và quốc tế thông qua các doanh nghiệp lớn và chuỗi cung ứng của chính phủ.

Ghi chú:

Bài viết được tổng hợp từ nhiều nguồn và được sửa đổi theo ngôn ngữ của tác giả… Bạn đọc có thể đọc lại bài viết: Chuỗi giá trị trong cách mạng IOT phần 1

Đọc tiếp: Chuỗi cung ứng và quản trị kênh phân phối – Chuỗi giá trị IOT phần 3

Mọi thông tin đóng góp xin vui lòng gửi tới email: a2gvietnams@gmail.com, mọi đóng góp của các bạn lúc này đều rất quý giá đối với chúng tôi.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *