Tâm sự của một marketing không mấy yêu nghề – Phần 1: Sự khởi đầu

Blog

Sau hơn 1 năm xây dựng nền tảng cơ bản của web a2g thì hôm nay ngày 13/01/2022 tôi chính thức bắt đầu viết Blog trên trang web này.

1. Lời mở đầu

Marketing, hiện đang là một từ khóa rất hot được tìm kiếm trên google với 60.000 lượt tìm kiếm hàng tháng, đi sâu hơn nữa thì có thể kể tới Marketing online 3.600/tháng, marketing tool 9.900/tháng, chiến lược marketing 4.400/tháng, 4P marketing 4.400/tháng, marketing căn bản 2.400/tháng, re-marketing 2.400/tháng. Đây là những từ khóa tìm kiếm mang tính học thuật về marketing. Các sản phẩm của marketing (cao hơn nữa là truyền thông) được chúng ta tiếp xúc thường xuyên trên tivi, màn hình điện thoại, máy tính… Đáng chú ý nhất là kênh tiếp cận kỹ thuật số, số lượng ngày càng tăng, và thu hút càng nhiều thời gian của người dùng (để xem quảng cáo). Thêm vào đó là chi phí tiếp cận của kênh kỹ thuật số rẻ hơn rất nhiều so với các kênh truyền thống khác, giúp mở rộng cơ hội kinh doanh cho rất nhiều người. 

Marketing có thể được chia làm hai nhóm cơ bản là marketing cho các mục tiêu ngắn hạn và marketing cho các mục tiêu dài hạn. Trong đó marketing có các mục tiêu dài hạn thông thường sẽ được gọi là truyền thông, còn marketing ngắn hạn thường được gọi là marketing bán hàng. 

Trong kinh doanh, chi phí marketing luôn là chi phí khả biến thuộc nhóm lớn nhất, đặc biệt là đối với nhóm bán lẻ. Vì vậy chi phí tìm ra một khách hàng mua sản phẩm là yếu tố ảnh hưởng lớn tới quyết định về biên lợi nhuận gộp của một sản phẩm. Đối với online, mỗi kênh bán sẽ cần có các biên lợi nhuận gộp khác nhau, do chi phí không đồng nhất vì tác động của nhiều yếu tố, nhưng đa phần sẽ phụ thuộc vào thế mạnh của mô hình kinh doanh, người điều hành. 

2. Sự bắt đầu

Năm 2015 là dấu mốc bắt đầu cho hành trình trở thành marketer của tôi, một sinh tại viện quản trị kinh doanh FSB. Đây là trường đào tạo doanh nhân cũng đồng thời là cơ sở đào tạo chủ yếu dành cho các cán bộ tầm trung tại FPT. Khi bước chân vào đây tôi theo cô Huệ là trưởng phòng marketing tại viện, cô cũng là đồng tác giả của cuốn “FPT bí lục” vừa được ra mắt công chúng đợt gần đây, bạn đọc quan tâm về văn hóa doanh nghiệp đặc biệt là văn hóa FPT có thể tìm đọc.

Khu vực làm việc của FSB được bố trí làm 5 khu vực chính bao gồm: sân chơi, phòng đào tạo, phòng sếp, phòng hành chính và phòng kinh doanh. Cũng như bao doanh nghiệp khác, phòng marketing luôn được đặt cạnh phòng sếp hoặc phòng hành chính, và ở đây phòng marketing cùng phòng với hành chính. Nếu được thú thực, thì môi trường làm việc như vậy chẳng phù hợp với một thằng sinh viên năm 2 như tôi, có lẽ phòng sale cùng các chị nữ xinh đẹp sẽ hợp hơn… 

Nhưng lại có một điều kéo tôi lại, giúp tôi trụ qua 6 tháng thực tập tại đây, đó là được vào các lớp học thoải mái với chiếc máy ảnh cùng một nhiệm vụ chính là chụp ảnh lấy tư liệu cho chị Dương mảng nội dung viết bài. Được theo đuôi cô đi tham dự các buổi truyền thông nội bộ của tập đoàn và được ăn uống thoải mái. Nhưng thích nhất vẫn là các buổi khai giảng, bế giảng các lớp học, marketing mà, lại có lộc ăn, lộc uống, chỉ cần cầm chiếc máy ảnh là được. 

Sau một thời gian dài vào FSB thực tập, thì vào một ngày trời mưa giá rét gần tết dương lịch năm 2015, khi mấy thằng lớp đại học rủ làm một chuyến phượt lên Cao Bằng cùng leader Hùng Luffy cầm google map trên tay (thằng này chuyên cao su, hẹn 4h thì nó phải đến muộn tối thiểu là 1 tiếng, nên anh em đặt cho nó cái tên Hùng Cao Su Chúa tức Hùng Luffy). Thì cô gọi cho tôi vào thông báo kỳ thực tập của tôi sẽ kết thúc, sang năm cháu sẽ không phải lên công ty nữa. Một cảm xúc buồn vui lẫn lộn, buồn vì chẳng còn được theo đuôi cô đi chơi nữa, vui vì thoát được cái văn phòng đầy ngột ngạt đấy. Nói thì dài đấy, chứ mưa lạnh nó phả cho sấp mặt rồi thì còn nghĩ tiếp được cái gì nữa. Và cũng chẳng biết nữa, 4 tháng sau tôi chính thức bước vào con đường tà đạo trong marketing hay còn được gọi là Marketing Black. Khác xa hoàn toàn con đường mà cô tôi đang đi, đó là tập trung vào nội dung (sản phẩm của dân marketing).

3. Youtube và những góc khuất thời mở cửa 

Sau khi nghỉ việc tại FSB, khoảng 4 tháng sau thì tôi bắt đầu tìm hiểu về Youtube. Kiếm tiền trên Youtube là việc xây dựng kênh bé tiếp cận tới một nhóm người dùng trong một tệp người dùng lớn của YT.  Tại đây bạn phải cung cấp nội dung, đăng video lên Youtube và thu hút người xem, sau đó là bật kiếm tiền với adsense, các nhà quảng cáo nhãn hiệu sẽ chi trả cho bạn khi họ chạy tiếp cận tới tệp người dùng xem video của bạn. Với mỗi chủ đề khác nhau giá CPM sẽ khác nhau, phụ thuộc vào chất lượng người dùng. 

Khi bắt đầu nếu không có ai dẫn dắt thì thị trường đầu tiên bạn tham gia sẽ là thị trường YT Việt Nam. Đây là một thị trường có người xem cực lớn, chỉ kém là giá CPM tại Việt Nam vào thời điểm đó chỉ là 0.01$/1000 view hoặc bé hơn. Cách đây khoảng 2 năm tôi có xem lại khi đứa bạn tôi đang quản lý 1 kênh âm nhạc 200k sub tại Việt Nam, thì giá CPM là 0.07$/1000 view, trong khi thị trường âm nhạc quốc tế tôi làm năm 2015 đã là 4-6$/1000 view.

Các bạn có thể hình dung,  giá CPM phụ thuộc vào tỉ lệ click quảng cáo của người xem. Nên nói đúng hơn đây là hình thức MMO dạng CPC. Thời năm 2015 ở Việt Nam rộ lên phong trào adblock và cùng với đó là văn hóa sử dụng nội dung free, nên đa phần người dùng không có các hoạt động click quảng cáo ủng hộ người sáng tạo nội dung như ở nước ngoài. Hay nói đúng hơn là mua hàng online tại Việt Nam vẫn chưa phổ biến.

4. Bắt đầu sự nghiệp reup

Đối với một dân reup video thì sẽ có 3 vấn đề chính cần giải quyết bao gồm: 

  1. Vấn đề về tài khoản, số lượng tài khoản và hệ thống kênh vệ tính 
  2. Lựa chọn chủ đề, keyword để hoạt động seo video trở nên dễ dàng nhất 
  3. Quy trình tạo tài khoản, nuôi kênh, seo video.

Nếu bạn là một marketer, đặc biệt là các marketer đi theo đường CPA, độ nặng về nội dung là rất lớn, yêu cầu sự tập trung cao cũng như các chi phí thử nghiệm phải bỏ ra là khá lớn. Với tôi thì vào khoảng thời gian đó chỉ muốn ăn nhanh và không cần tới một sự bền vững nào cả, điều này khá tương tự như một hoạt động đầu cơ nhưng cái giá không phải bằng tiền mà bằng sức lực (nói thật thì hồi đó cũng có tiền đâu).

Với một người theo trường phái reup, việc lựa chọn keyword (chủ đề) là quan trọng nhất, hay đúng hơn là tìm hiểu xu hướng hành vi của người xem để bắt đầu công cuộc kiếm tiền. Nếu tìm thấy thì hoạt động seo sẽ dễ dàng hơn rất nhiều, đôi khi là không phải làm vì lượng cung video khá ít mà cầu lại ngày càng tăng cao. 

Chính vì điều này mà hay xảy ra các tình trạng ôm chủ đề của các anh lớn, điều này tương tự như rào cản trong kinh doanh giảm thiểu tối đa số người tham gia cung cấp nội dung trong chủ đề mà họ đang làm. Các kênh mới tham gia đa phần sẽ bị nhóm bao chủ đề report chết kênh ngay sau khi video bắt đầu có view và trở nên nổi bật hơn trong chủ đề đó.  

Tôi cũng gặp vấn đề này sau hơn 2 tháng học và tìm kiếm chủ đề ra tiền trên YT, tôi xin gọi chủ đề này là ABC. Chủ đề ABC được bao bởi 3 kênh lớn 100k sub, 120k sub và 180k sub, vào thời điểm đó thì đây là lượng sub khá lớn rồi. Khi vào chủ đề ABC, tôi áp dụng quy trình seo video như những gì mình đã cóp nhặt được trong suốt 2 tháng qua và đúng thật view tăng cực nhanh và sub cũng vậy, chỉ có một điều là cứ kênh nào lên view ăn đề xuất là sẽ lăn ra chết. Cái cảm giác cực kỳ khó chịu, giống như việc bạn thấy người lớn đang ăn thịt chó, bạn cũng muốn ăn nhưng bị cấm vì còn là “con nít” vậy. 

5. Chuẩn bị cho cuộc chiến giành lấy miếng ăn

Sau khoảng 3 tuần cố gắng tham gia vào chủ đề ABC đều bị thất bại, thì tôi quyết định phương án quấy mọi thứ lên rồi chia lại bánh. Hồi đó, cộng đồng youtuber của Việt Nam trên facebook chưa đông lắm đâu, cũng chỉ tầm 2-3k member thôi, và 10 bài đăng thì phải có tới 4-5 bài là hỏi xin chủ đề để tham gia kiếm tiền rồi. 

Lần này thì tôi quyết định share key chủ đề ABC lên cộng đồng để mọi người cùng vào kiếm tiền chủ đề đó. Một màn mưa tanh gió máu kéo dài tới 4-5 tháng, thì số kênh bám trụ lại ở chủ đề này từ con số 3 ban đầu tăng lên 5, trong đó có một kênh của tôi khi đó là 80k sub, 1 kênh khác nữa là 110k sub, còn các kênh cũ đều đã vượt quá mốc 200k sub. 

Khi mọi thứ đi vào ổn định, thì tới các hoạt động tối ưu làm tăng giá CPM, ở đây bạn sẽ có 2 vấn đề, một là tối ưu nội dung, hai là tối ưu thẻ video, tên video để giúp tăng tỉ lệ giữ chân người dùng (cái này là do hành vi người dùng và con AI đề xuất video của Youtube). 

Khoảng 3 tháng sau thì Youtube bắt đầu thắt chặt về vấn đề đề bản quyền nội dung, đồng nghĩa với một điều, thằng reup như tôi sẽ không thể đăng video lên kênh nữa nếu không sẽ chết kênh. Đây là dấu mốc cho sự đi xuống của kênh chủ đề ABC và mở một con đường mới: Chạy ads giá rẻ nuôi key top search, xây dựng hệ thống playlist để nuôi video…..

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.